Format scenariusza filmowego - fragmenty książki

Poniżej prezentujemy fragmenty książki p.t. "Format scenariusza filmowego". Wydawca książki jest Wydawnictwo Wojciech Marzec, a portal internetowy FILMOWIEC.PL jest jednym z jej patronów. Pozycję tę możecie również zamówić u nas.

Zapraszamy do lektury!

Format scenariusz filmowego
Autor: Martin Schabenbeck


Konwencje


Książka, którą masz przed sobą, opisuje konwencje scenariusza amerykańskiego. Aby zrozumieć ją w pełni powinieneś posiadać już pewną wiedzę o zasadach scenopisarstwa. Jeśli tak nie jest, sięgnąłeś, przynajmniej na tę chwilę, po niewłaściwą pozycję. Zagadnieniami takimi jak struktura akcji czy budowa postaci książka ta zajmuje się peryferyjnie, tylko jeśli wpływają bezpośrednio na format i styl pisania. Zawarte tu wskazówki dotyczą po części formatu, a po części charakterystycznej gramatyki scenariusza, jak i specyficznych elementów znajomości kraju. Znajdziesz też ogólne porady odnośnie pisanego języka angielskiego. Niniejsza książka ma za zadanie pomóc ci zbudować twój scenariusz tak, aby wpadała w oko jedynie jego zawartość, natomiast zewnętrzna forma nie przyciągała specjalnej uwagi. Światowe zapotrzebowanie oraz możliwości amerykańskich sieci kin sprawiły, że amerykański przemysł filmowy jest w stanie płacić scenarzystom wynagrodzenia na skalę, która nie byłaby możliwa nigdzie indziej. Tamtejszy rynek automatycznie stał się więc nader łakomym kąskiem dla autorów scenariuszy. Dlatego też amerykański przemysł filmowy może sobie pozwolić na oczekiwanie od scenarzystów znajomości i trzymania się pewnych zasad. Ostatecznie właśnie ta wiedza jest (pozornie) jedynym wyznacznikiem tego, czy należy się do kręgu doświadczonych scenarzystów. Panuje powszechnie przekonanie, że scenariuszem powinno zajmować się dopóty, dopóki nie zostanie dopracowany zarówno styl jak i format. Jednocześnie na polu tym zachodzą nieustanne zmiany. Brak jest też oficjalnych wytycznych, które ustalałyby na czym dokładnie te konwencje polegają. W czasach panowania systemów studyjnych scenariusze były opracowywane przez zatrudnionych autorów i służyły jednocześnie jako scenopisy. Ich styl odpowiadał funkcji, jaką pełniły – był techniczny i nieliteracki. Dział scenariuszy zajmował się tworzeniem akcji, a dialogami – dział dialogów. Pozostałością po takim podziale pracy są różne pozycje tabulatorów w tekście scenariusza. Jeszcze tylko w Europie pojawia się czasem rozróżnienie miedzy „scenariuszem” a „dialogiem”. Obecnie scenariusze nie są już przygotowywane w studiach filmowych – scenarzyści nie mają zatem gwarancji, że ich praca znajdzie nabywców. Scenariusze muszą wzbudzić zainteresowanie potencjalnych kupców. Z tego powodu styl pisania rozwinął się w kierunku bardziej rozrywkowo-literackim, stając się tzw. stylem obrazującym1 , nie zaniedbując przy tym określonego porządku zdarzeń, ani nie zapominając o swoich wcześniejszych uwarunkowaniach. Specjaliści z branży doskonale znają dzisiejsze konwencje, a studio executives zabawiają się niekiedy w „demaskowanie błędów” w scenariuszach. Jednak gdy jakiś film na podstawie scenariusza, w którym zastosowano zmienione konwencje, osiągnie sukces, natychmiast rozszerzają się granice tego co akceptowalne. Z biegiem czasu pierwotne konwencje, obowiązujące kiedyś jako sztywny standard, zostają uznane za staromodne, a w końcu za zupełnie przestarzałe. Ze względu na to, że konwencje powoli ulegają transformacji, niniejsza książka podaje jedynie ich aktualny opis wraz z omówieniem specyficznego dla nich tła. Zatem, im lepsza znajomość konwencji i ich podstaw, tym łatwiej jest dokonywać logicznych wyborów w przypadku szukania rozwiązań, czy w obliczu wątpliwości podczas tworzenia formatu. Wkrótce przekonasz się, że format nie tylko nie ogranicza twojej kreatywności, a wręcz przeciwnie, często jest w procesie tworzenia bardzo pomocny. W obrębie formatu możesz więc swobodnie puścić wodze fantazji, o ile nie będziesz mylił zasad tworzenia scenariusza z konwencjami. Nie daj się zwieść stwierdzeniom, że format jest nieistotny, a w rezultacie liczy się jedynie treść. Zasadniczo jest to, oczywiście, prawda. Jednak bez stosowania poprawnego formatu nie będziesz uważany za profesjonalistę. Nikt nie włoży wysiłku w zapoznanie się z treścią twojego scenariusza ponieważ, jak to często bywa, jeśli forma nie jest dopracowana, treść też pozostawia wiele do życzenia. W wielu źródłach, zarówno drukowanych jak i internetowych, temat amerykańskiego formatu scenariusza omawiany jest tak, jakby istniał wyłącznie jeden rodzaj formatu.