Biblioteki muzyki, przewodnik dla kupujących - wzbogacenie filmu o muzykę.

Muzyka w filmie jest jak polewa na torcie. Można oczywiście zjeść ciasto bez niej, ale nie uzyskasz wtedy pełni smaku, jakim mógłbyś się delektować, gdyby jednak była. Polewa wlewa się do pęknięć i otworków, wyrównuje powierzchnię i sprawia, że tort wygląda ładniej.

Wszystkie torty polegają na tym samym, wypełnia się je kremem wewnątrz i rozsmarowuje na zewnątrz. Dopiero polewa i inne dodatki dodają cieście charakteru. Twój tort może być ciemny i ekskluzywny albo jasny i zabawny. Dodaj trochę posypki a ciasto się ożywi. Bez tych wszystkich dodatków tort jest tylko gąbczastym, okrągłym bochenkiem.

Twój film jest bardzo podobny do wspaniałego tortu. Pieczesz go, żeby był pyszny, prawda? Więc teraz powinieneś dobrać odpowiednią polewę i dodatki, które połączą Twoje ciasto i stworzą idealną całość. Wszystko zaczyna się w misce do mieszania.

Kopia czy ekstrawagancja?

Zwykle zanim zaczniesz kręcić film, masz już pomysł na jego końcową formę. Tak samo jest z tortem. Od początku wiesz jak będzie wyglądał, kiedy już go upieczesz i udekorujesz. Dobrze jest mieć bibliotekę muzyki, do której można sięgnąć przy mieszaniu składników do filmu. Odpowiedni utwór jest w stanie wypełnić luki w filmie i sprawi, że projekt popłynie gładko i opowie zamierzoną historię.

Kiedy już będziesz „miksować” ze sobą elementy filmu, powinieneś pomyśleć nad muzyką i miejscami, w których ją dodasz. Filmowcy zbyt często korzystają z tych samych, starych utworów, które używali już wcześniej w swoich projektach. Dlatego każdy z ich „upieczonych” filmów wygląda tak jak poprzedni. Gdzie jest w tym ekstrawagancja?

Nie trzeba wspominać, że nie powinno się kopiować żadnej muzyki nielegalnie. Dotyczy to muzyki popularnej i wszystkich nagrań na które nie masz licencji. Pomyśl o tym jakbyś się poczuł, gdybyś odkrył, że ktoś ukradł twój cenny film i użył go w swojej reklamie? Ochrona praw autorskich ma znaczenie w obie strony.

Wracając do ciasta - zastanów się, czy Twój film powinien mieć zawijasy i wzorki? A może powinien być zgrabny i gładki? Chciałbyś go ożywić, czy podkreślić prostymi liniami i idealnymi krawędziami? To twój tort i tak będzie miał taki charakter na jaki będziesz miał ochotę. Muzyka jest spoiwem, które trzyma Twój projekt jako całość i dodaje wartość historii, którą chcesz opowiedzieć. Jest wypunktowaniem w Twoim programie i rytmem. Właściwie muzyka powinna być około 60% Twojego całego projektu. Muzyka to polewa na torcie!

Czego szukać?

Są różne sposoby na wyszukanie muzyki. Możesz nabyć parę utworów do jednej tylko produkcji, albo zainwestować w bibliotekę muzyki, żeby mieć ją zawsze pod ręką i z niej wybierać. W każdym przypadku potrzebujesz odpowiedniej muzyki do każdego odrębnego projektu, nad którym pracujesz. Niektórzy filmowcy tworzą własną muzykę od zera. Świetnie, kiedy wiesz jak to zrobić i masz czas na komponowanie. Jednak często trzeba skończyć film w konkretnym terminie. Dlatego rezerwowe, gotowe już melodie są czasem potrzebne do wykończenia pięknego dzieła. Biblioteki muzyki są dla nas przepustką. Możesz tam znaleźć melodie długie i krótkie, z wokalami lub bez. Nawet zapętlone lub pocięte. Biblioteka może być właściwie Twoim zestawem do robienia polewy. Po prostu miksuj i dopasowuj, żeby stworzyć melodię. Czego więc należy szukać w bibliotece muzyki?

Wybierając bibliotekę.

Do stworzenia projektu o idealnym „smaku”, potrzebna Ci biblioteka, która jest wszechstronna. Musi ona zawierać melodie o różnych długościach i stylach. Niektóre biblioteki są dostępne razem z oprogramowaniem (np. Digital Juice ‚Juicer’), które pozwoli Ci wybrać konkretne instrumenty w utworze. Jeśli potrzebujesz kilku nagrań z tą samą muzyką, ale musisz dodać lub odjąć jakiś instrument lub dźwięk, taki program może uratować Ci życie.

Najczęściej, utwory z biblioteki będą miały po 30, 60 sekund lub będą pełnej długości. Wiele bibliotek oferuje także melodie 15 - sekundowe jak również nagrania o niestandardowych długościach. Krótsze utwory są świetne np. do przenikań. Nagrania w bibliotece powinny być posegregowane według tematów albo zestawów. Mroczne i złowrogie melodie powinny być oddzielone od tych tętniących życiem.

Unikaj darmowej muzyki kiedy tylko się da. Dlaczego? Ponieważ każdy ją ma i wszyscy jej używają. Melodia, która jest darmowa może brzmiec dobrze, a nawet jeszcze lepiej - ponieważ jest darmowa. Jednak miej na uwadze, że nie jest wyjątkowa i prawdopodobnie została już użyta w wielu filmach takich jak twój. Ostatnią rzeczą jaką byś chciał, jest łączenie twojego filmu np. z jakimś programem z którego ludzie pamiętają tę muzykę.

Chciałbyś przecież aby wybrana przez Ciebie melodia połączyła się z twoim filmem i zawsze przypominała o nim widzom, kiedy już raz go zobaczą.

Licencja

Wszystkie biblioteki muzyki znajdziesz w komplecie z umową, określającą pozwolenie na użytkowanie utworów. Powinieneś dokładnie się z nią zapoznać i dowiedzieć, czy licencja, którą dostaniesz, pokrywa się z twoimi planami co do użycia muzyki. Różne typy nagrań zawierają różne licencje takie jak: Royalty, Royalty-free, Blanket licensing, Needle drop licensing, In Perpetuity oraz Creative Commons. Każda z nich będzie zawierała specyficzne ustalenia, według których będzie można używać muzyki. Dlatego określ dokładnie w jaki sposób chciałbyś wykorzystać nagrania zanim je kupisz. Poniżej znajdziesz opisy poszczególnych licencji.

Royalties (tantiemy): Wynagrodzenie, które otrzymuje artysta, kiedy ktoś wykorzysta skomponowaną przez niego muzykę w sposób legalny.

Royalty-Free: Kiedy już raz zapłacisz za konkretne nagranie, możesz je używać wielokrotnie w różnych projektach.

Blanket Licensing: Możesz używać wszystkich utworów z zestawu nie płacąc za każdy z nich oddzielnie, ale jako pakiet.

Needle drop Licensing: Płacisz za utwory, które użyjesz, za każdym razem, kiedy to zrobisz.

Production Blanket: Płacisz jedną opłatę określoną dla konkretnego projektu i tylko dla tego jednego możesz wykorzystać muzykę.

In Perpetuity: Jeżeli zapłacisz za prawa wykorzystania jakiegoś utworu „in perpetuity” (w nieskończoność) znaczy to, że posiadasz prawa do niego już zawsze.

Creative Commons: Licencja ta różni się między poszczególnymi artystami. Powinieneś przeczytać dokładnie umowę i upewnić się, że masz prawo do wykorzystania muzyki w Twoim projekcie w taki sposób, jaki zaplanowałeś.

Nagrania i pliki

Większość bibliotek będzie miała nagrania w formacie, który możesz użyć w swoim programie do edycji wideo. Jednak kiedy biblioteka, którą wybrałeś, zawiera pliki z rozszerzeniem „.ogg”, a twój edytor akceptuje tylko pliki „.wav”, masz dwa wyjścia. Możesz skonwertować muzykę albo wybrać inną bibliotekę. Jednak pliki z rozszerzeniem „.wav” są najbardziej popularne i będą odtwarzane w każdym edytorze. Niektóre programy mogą też mieć problemy z plikami „.mp3” albo innymi skompresowanymi plikami audio. Dlatego upewnij się co do wymagań i możliwości twojego edytora.

Jak dużą bibliotekę powinieneś kupić? W dużej mierze zależy to od tego, jak dużo filmów produkujesz. Dla jednorazowego projektu jeden zestaw tematów muzycznych powinien Ci wystarczyć. Jednak jeżeli tworzysz filmy o różnej tematyce, powinieneś pomyśleć o obszernej bibliotece z różnymi stylami i tematami. Więcej zawsze znaczy lepiej. W dużej i kompletnej bibliotece w mgnieniu oka znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz. Od jazzu do orkiestry przez rock do muzyki akustycznej. Będziesz miał nagrania odpowiednie do każdego projektu w zależności od nastrojów, jakie będziesz chciał przekazać.

Mieszaj i dopasowuj

Tak jak cukiernik trzyma zapas różnych polew, tak Ty powinieneś mieć w zapasie wszystkie rodzaje muzycznych stylów. Każdy z nich ma niepowtarzalny smak i będzie mógł wiele dać Twojej produkcji. Wybór odpowiedniej muzyki jest jak decydowanie o odpowiedniej posypce do idealnego tortu. Chciałbyś, żeby smaki mieszały się i tańczyły w ustach Twojej publiki. Uzyskany smak nie powinien być zbyt mocny lub zbyt subtelny, za to powinien bezproblemowo unosić się wkoło Twojego projektu, przynosząc zachwyt widowni. Musisz wiedzieć, w którym miejscu dodać muzykę i kiedy podać tort.

Biblioteki z jednej firmy będą zawierały zestaw pasujących do siebie smaków. Jednak prawdziwe emocje powstaną, kiedy zmieszasz ze sobą różne „marki”. Dlatego powinieneś mieć dostęp do bibliotek z różnych firm, które umożliwią Ci dostęp do plików muzycznych różniących się stylowo, a jednak wciąż o tym samym temacie przewodnim.Tylko w ten sposób będziesz mógł poszerzyć swoje muzyczne horyzonty.

Podobnie jest ze słuchaniem zespołu wykonującego covery - piosenki grane przez muzyków są różne, ale brzmią bardzo podobne. Jeżeli chcesz mieć urozmaicone brzmienie muzyczne projektu, lepiej dodaj do niego jeszcze jeden zespół. Pamiętaj także o tym, że jedna firma może oferować w swojej bazie wspaniałe popowe piosenki podczas gdy inna zaproponuje ci świetne nagrania hip-hopowe.

Przetestuj bibliotekę zanim ją kupisz. Przesłuchaj zawarte w niej fragmenty i porównuj. Jeżeli firma oferuje Ci próbki, ściągnij je i przetestuj. Możesz je powrzucać na timeline w programie do edycji i sprawdzić jak brzmią. Możesz także połączyć kilka próbek z różnych firm i odszukać właściwą kombinację, która będzie pasowała do stylu Twojego filmu.

Trzeba wziąć pod uwagę sposób, w jaki muzyka jest zaaranżowana. Trzeba sprawdzić czy podkłady i otwarcia w muzyce są w miejscach, gdzie możesz wstawić dialogi bez pokrywania nimi akcentów w utworze. Nagrania, które mają fragmenty ciszy lub niskiej tonacji wewnątrz utworu, pozwolą Ci na mocniejsze zaakcentowanie rozmów przez stopniowe zwiększenie ich głośności w przejmujących momentach filmu. Słuchaj i szukaj akcentów w muzyce, kiedy chcesz wyciąć z niej fragment lub zrobić przejście między jednym utworem a drugim. Myśl o montowaniu ujęć według rytmu ścieżki dźwiękowej, a także o tym, czy dany utwór będzie odpowiedni czasowo jako podkład do scen wymagających muzyki.

Koszty

Jeżeli bardzo liczysz się z kosztami, możesz znaleźć pojedyncze nagrania za jedyne 99 centów (mniej niż 3 zł). Całe biblioteki stanowią zestawy nagrań lub wolumeny i mogą kosztować od kilku dolarów za starsze kompilacje, nawet do setek dolarów za kompletne zestawy. Jednak pamiętaj, że taka biblioteka to inwestycja, która zagwarantuje Ci, że w przyszłości będziesz mieć potrzebne utwory pod ręką, kiedy tylko będziesz chciał je użyć.

Wiele firm produkuje muzykę z licencją royalty-free. Dołączony do artykułu przewodnik po bibliotekach pomoże Ci zapoznać się z wieloma dostępnymi na rynku firmami, oferującymi muzykę, które powinny zaspokoić twoje potrzeby muzyczne i budżetowe. Phoenixclips.com oferuje między innymi kompletny zestaw piosenek i nagrań za jedyne 24 USD (ok. 70 zł). Możesz też poszukać bardziej obszernych bibliotek. W Music Bakery możesz kupić pojedyncze nagrania od 29 USD (ok 83 zł) w górę, albo płyty od 77 USD (ok. 221 zł) w górę. Digital Juice natomiast oferuje swoje kolekcje muzyki za około 350 USD (ok 1000 zł) za zestaw. Każdy z nich jest pogrupowany według tematów o wielu różnych stylach. Starsze biblioteki można też znaleźć na eBay’u. W dodatku są one dostępne w dużo niższych cenach. Jednak pamiętaj, że muzyka z tych bibliotek może być przestarzała i jeśli jest taka tania, pewnie została już wielokrotnie użyta w różnych produkcjach.

Film z muzyką zawierający szybkie cięcia i przejścia, będzie wymagał innego podejścia muzycznego niż film pamiątkowy albo inny o poważnej tematyce. Twój projekt może zawierać zarówno momenty refleksji jak i sceny, w których emocje będą zmieniały się od powagi do ekscytacji. Dlatego Twoja biblioteka powinna mieć w sobie wszystkie te elementy, żebyś mógł dopasować muzykę do każdego nastroju albo tematu i bezproblemowo ją przeplatać. Może się także zdarzyć, że będziesz dodawał do ścieżki dźwiękowej swojego filmu dodatkowe efekty i chciał aby brzmiały naturalnie. Tak jak tort ma warstwy, tak Twój projekt może manewrować między stylami. Wygładź wszystko i posyp po wierzchu posypką!

Kiedy będziesz nakładał na tort kremową polewę, wybierz najlepszy smak i nagrania ze wszystkich źródeł, do których masz dostęp. Nie bój się kupować więcej, niż potrzebujesz. Resztki cyfrowe zawsze się przydają i mogą być dodane do następnego tortu, który będziesz piec w przyszłości. Zaprojektuj swój tort z myślą o widzach, zostawiając ich z poczuciem niedosytu, żeby w przyszłości chcieli więcej.

Posiadając idealną bibliotekę z muzyką możesz mieć swoje ciasto i równocześnie je zjeść, ciesząc się odwiedzinami osób, które przyszły po oferowane przez Ciebie kąski. Zobaczysz, że widzowie docenią czas i wysiłek, jaki włożyłeś w swój projekt. Mogą nawet naiwnie prosić Cię przepis!

Kliknij tutaj, żeby sciągnąć PDF z listą firm oferujących biblioteki muzyczne.

link:http://www.videomaker.com/content/images/article/14962/pdf14962.pdf

Tłumaczone z: J. Michael Long. Music Libraries Buyer's Guide - Musical Enrichment. Videomaker, June 2011.

J. Michael Long jest producentem filmów dokumentalnych z 19-letnim doświadczeniem.