Wpływ ustawień w BIOSie na wydajność montażu nieliniowego

BIOS - niektórzy w ogóle do niego nie zaglądają. Możliwe - z niewiedzy o jego istnieniu lub obawy uszkodzenia komputera. Należy jednak sobie uświadomić, że od konfiguracji BIOSu zależy nie tylko wydajność komputera, lecz również nawet to, czy dana karta do montażu nieliniowego będzie w ogóle pracować. Nie jestem zwolennikiem podkręcania komputera, więc tego typu informacji nie zamierzam umieszczać w tym artykule. Zwłaszcza, że celem moim jest próba podniesienia komfortu pracy z komputerem podczas montażu, a trudno do tego zaliczyć częste zawieszanie się programu edycyjnego czy samoistne bootowanie się komputera w wyniku zbytniego podkręcenia wydajności. Wystarczy już sam fakt, że taki Adobe Premiere 5 czy inne wynalazki Pinnacle lubią same z siebie wyładować w najmniej oczekiwanym momencie system. Pod W2K po wygenerowaniu błędów przez Premiere zalecam ponowne uruchomienie komputera. I czym to ma się różnić od samoistnego restartu systemu w W98?

Zaglądamy do BIOSu

Najpierw zajrzyjmy do instrukcji i tam prześledźmy opisywane przeze mnie opcje. Nie wszystkie odnajdziemy w swoim komputerze. Możliwe, że czasem noszą inną nazwę. Później odszukajmy je już na ekranie monitora. Aby dostać się do biosu, zaraz po uruchomieniu komputera wielokrotnie przyciskamy "delete" ("del"). Teoretycznie wystarczy przycisnąć tylko jeden raz, lecz póki monitor nie jest rozgrzany, trudno ocenić, czy jest to dobry moment na przyciśnięcie. U dołu ekranu pojawia się napis "press DEL to enter SETUP".

[1] BIOS Features Setup

- Virus Warning / Anti-Virus Protection
Ustawienie tej funkcji nie ma zauważalnego wpływu na wydajność komputera. Uaktywnienie zabezpiecza przed "wirusowymi" modyfikacjami boot-sektora wraz z informacją o partycjach. Funkcja ta nigdy nie zabezpiecza całego dysku czy systemu. Zalecam załączenie tej funkcji.
Nie zawsze jednak jest to celowe. Jeśli instalujemy system, często używamy programów diagnostycznych, które ingerują w boot-sektor, to dla spokoju wyłączamy tę funkcję. Również w przypadku kiedy żaden z zainstalowanych dysków nie jest podpięty pod standardowy kontroler na płycie głównej. Dyski podpięte pod inny kontroler (np. SCSI, UltraDMA100) posiadają własny BIOS i nie słuchają się ustawień w BIOSie płyty.

- CPU Level 1 Cache
Koniecznie załączony. Wyraźny wzrost wydajności komputera. Chyba że pracujesz na pierwszych kartach do montażu nieliniowego, używasz prehistorycznego oprogramowania (dołączonego do tych kart; uwaga, stare sterowniki również wiele mogą mieszać) doświadczając częstego zawieszania się systemu, spróbuj wyłączyć tę funkcję. Jeśli zauważysz wzrost stabilności (oczywiście kosztem wydajności), to już coś jest.

- CPU Level 2 Cache
Koniecznie załączony. Wyraźny wzrost wydajności komputera.

- CPU L2 Cache ECC Checking
Koniecznie załączone. Można zaobserwować niewielki spadek wydajności komputera. Zyskujemy jednak na stabilności! A oto przy montażu nieliniowym przede wszystkim chodzi. Kontrola ECC (Error Checking and Correction) wykrywa i koryguje błędy typu single-bit w danych przechowywanych w cache'u L2. Błędy typu double-bit są tylko wykrywane. Przy podkręconym komputerze częściej zdarzają się błędy, wówczas rola tej funkcji wzrasta. Spotkałem się z opiniami, że wyłączając tę funkcję można więcej wyśrubować z wydajnością. Myślę jednak, że chyba tylko po to, by zrobić zrzut ekranu i się pochwalić, jaką częstotliwość taktowania udało się uzyskać.

- Quick Power On Self Test
Przy włączonej funkcji komputer szybciej się uruchamia. Zalecam uruchomienie tej funkcji przy wprowadzaniu zmian (testowanie ustawień) w BIOSie. Kiedy poczynione przez nas zmiany nie powodują błędów (kilka restartów systemu wystarczy), możemy funkcję tę ponownie uaktywnić. Nie ma ona żadnego bezpośredniego wpływu na wydajność komputera.

- Gate A20 Option
Koniecznie załączone na FAST, zdecydowanie przyspiesza dostęp do pamięci.

- IDE HDD Block Mode
Zawsze załączone (zalecana ostrożność przy NT4 - słyszałem, że przy uaktywnionej funkcji system potrafi się zawalić, zafałszować lub zgubić dane; sam tego nie sprawdziłem, NT4 używałem tylko kilka dni - możliwe, że któryś z SP usunął tę wadę i tam wszystko też gra). System wówczas sam sprawdza, czy posiadane dyski obsługują tę funkcję. Jeśli obsługują, ustawia właściwe parametry dla każdego dysku zapewniając bardzo wysoki transfer danych w porównaniu do stanu z wyłączonym transferem (do 128 razy).

- 32-bit Disk Access
Zawsze załączone. Uwaga podobna jak wyżej (dotyczy NT4).

- PCI/VGA Palette Snoop
Raczej funkcja wyłączona, chyba że obserwujesz jakieś zmiany w złej reprodukcji kolorów i utracie synchronizacji przy kartach ze sprzętowym MPEG-em. Niektóre karty graficzne mają dodatkowe złącze. Kiedy podpina się pod nie specjalizowane urządzenie (np. typu MPEG czy blue box), wówczas wskazane jest uaktywnienie tej funkcji, jak np. w kartach ADDA.

- Assign IRQ For VGA
Wydajne karty graficzne (akceleratory) wymagają przerwania. W instrukcji karty podaje się, czy dana karta wymaga przerwania. Jeśli nie jesteśmy pewni, pozostawienie załączonej funkcji jest bezpieczniejsze niż jej wyłączenie. Ono zaś grozi zmniejszeniem wydajności oraz złym funkcjonowaniem karty.

- OS Select For DRAM > 64MB
Jeśli masz więcej pamięci operacyjnej niż 64 MB musisz w BIOS'ie zadeklarować pod jakim systemem pracujesz. OS2 (kojarz z IBM) czy inny. Związane jest to z odmienną obsługą pamięci powyżej tej wartości w OS2.
Swego czasu leczyłem komputer wideofilmowca, w którym wszystko się waliło. Okazało się, że właściciel chciał mieć 2 systemy W2K i W98 (pewne programy i urządzenie chodziły tylko pod W98 jak skaner i drukarka, edycja odbywać się miała pod W2K - przewaga 2 procesorów) i w sklepie komputerowym ustawiono mu funkcję OS2, która rzekomo pozwalała na zainstalowanie 2 systemów w komputerze.

- HDD S.M.A.R.T. Capability
Jeśli jest taka opcja, można ją uruchomić bez obawy utraty wydajności. Funkcja ta uaktywnia kontrolę nad stanem (zdrowiem) dysku. Jeśli komputer zacznie częściej restartować się, można tę funkcję wyłączyć.

- Video BIOS Shadowing
Uaktywniona funkcja przynosi wzrost wydajności, ale... w starszych komputerach. Obecnie większość kart grafiki (posiadają szybkie pamięci Flash ROM, własny procesor) komunikuje się bez pośrednictwa BIOS'u. Wyłącz tę funkcję (zwolnisz nieco pamięci) i sprawdź, czy zauważasz spowolnienie pracy (wątpię). Przy najnowszych systemach do edycji nieliniowej po prostu wyłącz tę funkcję. Nie poderzewam, że ktoś stara się cokolwiek montować na systemie starszym niż WIN95.

- Shadowing Address Ranges (xxxxx-xxxxx Shadow)
Już przy pracy w systemie WIN95 można zapomnieć o uaktywnianiu tych opcji. Oszczędzasz trochę pamięci.

[2] Chipset Feature Setup

- SDRAM CAS Latency Time (SDRAM Cycle Length)
Ustal na wartość 2 dla większej wydajności. Jeśli system wiesza się częściej niż przed dokonaniem tej zmiany, pozostaw wartość 3. Niektóre płyty główne podczas testu na starcie sugerują ustawienia, najczęściej są one właściwe.

-SDRAM Cycle Time Tras/Trc
5/6 - ta wartość gwarantuje większą wydajność. 6/8 - większą stabilność.

- SDRAM RAS-to-CAS Delay oraz SDRAM RAS Precharge Time
Wartość 2 gwarantuje większa wydajność, 3 - pewność większej stabilności.

- SDRAM Leadoff Command
Wartość 3 pozwala uzyskać wyższą wydajność, 4 - wyższą stabilność pracy.

- SDRAM Bank Interleave
Uruchom tę funkcję (najlepszy wariant 4-bank). Ustawienia zależą od konfiguracji instalowanej pamięci.

- SDRAM Precharge Control
Uaktywniona gwarantuje większą wydajność systemu, wyłączona - wyższą stabilność.

- DRAM Data Integrity Mode
Ustawienie na ECC wpływa na większą stabilność systemu. Warunek jest jednak jeden - należy posiadać pamięć ECC RAM.

- Read-Around-Write
W pewnych warunkach niektóre instrukcje mogą korzystać z danych znajdujących się w cache'u nim zostaną przeniesione do pamięci. Uaktywnienie tej funkcji wpływa na poprawę wykorzystania pamięci operacyjnej, w konsekwencji wydajności komputera.

- System BIOS Cacheable
Zalecam wyłączenie tej funkcji.

- Video BIOS Cacheable
Wyłączyć. System po prostu nie korzysta z pośrednictwa BIOSu przy komunikacji z grafiką.

- Video RAM Cacheable
Zalecam wyłączyć.

- Memory Hole At 15M-16M
Wyłączona. Jeśli załączysz tę funkcję, ograniczysz pamięć do 15 MB.

- Delayed Transaction / PCI 2.1 Compliance / PCI Delay Transaction
Koniecznie załączyć, by pozwolić karcie PCI (a taką najczęściej jest karta do montażu nieliniowego) pracować na pełnej szybkości. Czasem niektóre karty PCI zaczynają źle pracować, należyć wówczas tę funkcję wyłączyć. Przy starszych kartach ISA również mogą powstać problemy (brak zgodności z PCI 2.1).

- Auto Detect DIMM/PCI Clk / Smart Clock (przy Spread Spectrum)
Uaktywnienie tej funkcji pozwala zaoszczędzić nieco energii. Wyłączane jest taktowanie nieobstawionych slotów. Urządzenia zainstalowane lecz w danej chwili nie wykonujące żadnych operacji również przestają być taktowane. Nie cierpi na tym stabilność. Może się poprawić praca niektórych komponentów wrażliwych na pole elektromagnetyczne. Wydajność może zostać chwilami zastopowana. Przy obróbce nieliniowej nie jest to wskazanie.

- Flash BIOS Protection
Zawsze włączona, nie zmniejsza wydajności. Chroni przed wirusami. Wyłączyć tylko przy uakualnianiu biosu.

- Hardware Reset Protect
Jeśli masz dzieci w domu, dowcipnych kolegów, można uaktywnić tę funkcję. W ten sposób zabezpiecza się komputer przed nagłym zresetowaniem (sprzętowy reset nie działa).

- Byte Merge
Włączyć, karty na złączu PCI działają sprawniej.

- PCI Pipeline / PCI Pipelining
Uwaga jak wyżej.

- Fast R-W Turn Around
Uaktywniając tę funkcję zwiększasz wydajność, możesz jednak natrafić na problemy ze stabilnością. Wszystko zależy od RAMu.

- CPU to PCI Write Buffer
Koniecznie załącz.

- PCI Dynamic Bursting
Koniecznie załącz.

- PCI Master 0 WS Write
Zawsze włączona dla zapewnienia większej szybkości. Jedynie bawiąc się w podrasowywanie komputera, warto opóźnić zapis o jeden cykl - wówczas łatwiej przetaktować szynę.