Niezbędnik wideofilmowca - statywy

Jednym z podstawowych elementów wyposażenia każdego, kto na poważnie zechce się zajmować filmowaniem jest statyw. Niejednokrotnie rozchwiane ujęcia przeszkadzają nam w odbiorze filmu, niepotrzebnie nas rozpraszając. Uwaga ta dotyczy w równym stopniu amatorskich jak i profesjonalnych produkcji. Oczywiście zawsze może zaistnieć sytuacja, w której zostaniemy zmuszeni do kręcenia zdjęć z ręki. Wtedy możemy starać się zastąpić go podparciem o drzewo, ławkę czy murek. Lecz jako żelazną zasadę powinniśmy przyjąć, że: �Zawsze i wszędzie, gdzie jest to możliwe, używamy statywu". Zaoszczędzi nam to wielu przykrych niespodzianek podczas montażu i z pewnością podniesie jakość naszych filmów.

Najczęściej spotykane są statywy trój-nożne. Poza nimi wyróżnić możemy statywy naramienne, napiersiowe i mono-pody. Wszelkie inne konstrukcje są tylko ich modyfikacjami. W sytuacji gdy musimy nakręcić materiał filmowy, a nie możemy skorzystać z naturalnych punktów podparcia, dwa pierwsze mogą okazać się niezastąpione. Ich idea działania opiera się na połączeniu kamery z operatorem maksymalną liczbą punktów. Różni je to, że statywy naramienne umieszcza się na barkach filmującego, natomiast napiersiowe mocuje się za pomocą szelki zawieszanej na szyi i podpiera na klatce piersiowej. Ich zaletą jest niewielki ciężar i możliwość zastosowania w praktycznie każdej sytuacji. Wadą jest natomiast przenoszenie na kamerę drgań wywołanych ruchami mięśni i oddechem.

Monopod, czyli statyw jednonożny doskonale sprawdza się w podróży. Jest lekki, i zajmuje niewiele miejsca, jest poręczny przy częstej zmianie miejsca filmowania. Nawet jeżeli nie rozłożymy go do końca i nie oprzemy o podłoże, filmując z ręki możemy przy odrobinie wprawy tłumić drgania, ponieważ pozostała część monopodu działa jak wahadło, przenosząc punkt ciężkości poniżej ręki filmującego. Rozwinięciem tej idei jest wykorzystywana przez prawdziwych profesjonalistów konstrukcja typu stedi-cam. Jednakże ze względu na ich cenę wynoszącą kilka tysięcy złotych pominiemy dalsze dywagacje na ten temat.

Bardziej zaawansowani amatorzy i półprofesjonaliści, używają statywów, które zbudowane są z osobnych elementów - trójnoga i głowicy. Podwójne ciężkie nogi z mocnymi zatrzaskami stanowią doskonałą bazę dla głowicy wyposażonej często w układy olejowego hamowania, które za pomocą specjalnych zaworów przepływowych umożliwiają płynne prowadzenie kamery. Statywy te umożliwiają komfortową pracę z ciężkimi kamerami eliminując praktycznie do zera wszelkie drgania. Kłopotliwe może być to, że ze względu na ich ciężar potrzebna jest dodatkowa osoba do ich noszenia.

Kupując statyw powinniśmy zwrócić uwagę nie tylko na jego cenę i generalnie obowiązującą zasadę - im droższy tym lepszy, ale również na ich cechy konstrukcyjne. Żebyśmy na własnej skórze nie musieli odczuć prawdziwości przysłowia �Mądry Polak po szkodzie", dobrze zastanówmy się przed wydaniem kilkuset złotych. Najlepiej będzie, jeżeli do sklepu wybierzemy się z kamwidem. Pozwoli nam to dobrać optymalną wielkość statywu do naszej kamery. Poniżej podajemy klika cech statywów, na które powinniśmy zwrócić uwagę podczas zakupu:


1) Stabilność konstrukcji - czy po zamocowaniu kamery pojawiają się drgania przeszkadzające w stabilnym prowadzeniu kamwidu w pionie i poziomie oraz - o ile zwiększają się po maksymalnym wysunięciu kolumny w górę.

2) Szybkozłaczka - czyli niewielka płytka na szczycie statywu. Rozwiązanie to eliminuje długotrwałą czynność odkręcania kamwidu ze statywu za każdym razem, gdy zachodzi potrzeba zdjęcia go. Szczególną uwagę powinniśmy zwrócić na jakość jej wykonania i maksymalny udźwig.

3) Głowica - jeżeli pomiędzy jej elementami znajduje się smar lub olej, wówczas panoramy w pionie i poziomie będą płynne. Głowica często wyposażona jest w poziomicę, ułatwiającą równe ustawienie trójnogu. Trudności związane z poprawnym i szybkim wypoziomowaniem może rozwiązać spotykana w lepszych statywach głowica kulista. Tego rodzaju sprzęt jest jednak zazwyczaj sporo droższy. Jeżeli kamwid po zamocowaniu na statywie nie przylega całą powierzchnią do głowicy, możemy być prawie pewni, że będziemy mieli kłopoty ze stabilizacją. Rozwiązaniem może być zastosowanie sanek, które przylegają do spodu kamwidu, o ile pozwalają na to cechy konstrukcyjne głowicy i kamwidu.

4) Zakończenia nóżek - jeżeli potrzebujemy statywu do pracy w terenie i pomieszczeniach zamkniętych, poszukajmy statywu, którego nogi zakończone są kolcami. Podczas pracy w pomieszczeniu można łatwo je schować poprzez nakręcenie gumowych krążków.

5) Akcesoria dodatkowe - jeżeli w przyszłości będziemy chcieli wyposażyć statyw w dodatkowe uchwyty do mocowania lampy błyskowej, oświetlacza halogenowego czy parasolki odblaskowej, warto spytać sprzedawcę o możliwość takiej rozbudowy.

6) Dolly - to trójramienna konstrukcja zakończona kółkami, na której mocuje się statyw. Jest nieoceniona podczas realizacji zdjęć w ruchu. Firmowe modele są dość kosztowne, jednakże przy odrobinie talentów konstruktorskich można ją wykonać samemu.

Jeżeli już dokonamy wyboru staty­wu, warto do niego dokupić pokrowiec który ochroni go od uszkodzeń mechanicznych i ułatwi transport.

Początkowo praca ze statywem może wydawać się nieco uciążliwa, chociażby na czas jaki jest potrzebny do jego rozłożenia czy przestawienia w inne miejsce. Jednak po osiągnięciu wprawy w posługiwaniu się nim wprowadzimy do naszych produkcji element profesjonalizmu, doceniany przez osoby które będą oglądały nasze filmy.

Jednym z najoryginalniejszych na rynku europejskim rozwiązań jest propozycja brytyjskiej firmy CamSIing. Statyw naramienny przez nią oferowany łączy dwie podstawowe zalety: skuteczność i przystępną cenę. Prosta i dopracowana konstrukcja zapewnia stabilizację obrazu i redukcję drgań. W torbie za plecami operatora umieszczony jest balast, stanowiący przeciwwagę dla kamery. Można tam umieścić zestaw akumulatorów do zasilania kamery lub dodatkowego oświetlenia. Ergonomiczny uchwyt pozwala na utrzymywanie odpowiedniego ustawienia. Praca jest bardzo komfortowa i efektywna. Kamera mocowana jest za pomocą szybkozłączki. Możliwe jest wyposażenie zestawu w dodatkowe uchwyty do oświetlenia czy mikrofonu. Podczas przerw w filmowaniu kamera wraz ze statywem może spokojnie pozostać zawieszona na szyi operatora.


Orientacyjne ceny rynkowe statywów:

Monopod 90 - 200 zł
Statyw naramienny 250 - 500 zł
Statyw lekki - turystyczny 120 - 220 zł
Statyw średniej wielkości zalecany do małych kamwidów 200 - 400 zł
Statyw duży do kamer typu full-size (na-ramiennych) 400 - 500zł

Podane ceny dotyczą typowego sprzętu. Nie podajemy tu wartości dla profesjonalnych statywów. Ceny podano na podstawie wybranych sklepów z Warszawy, Kielc, Krakowa, Gdańska, Poznania, Lublina, Radomia, Szczecina, Białegostoku i Wrocławia.